Archimil

De verdachten van de illegale gifstort in het Belgische plaatsje Mellery (gemeente Villers-la-ville) zijn in hoger beroep vrijgesproken omdat de zaak sinds 28 mei 2003 verjaard is.

Zo komt een eind aan het slepend proces rondom de stort van een half miljoen ton chemisch afval in de jaren 80, voornamelijk afkomstig uit Nederland.

De organisator van de giftransporten en de eigenaar van de stort zijn eerder veroordeeld tot vijf en vier jaar cel, de transporteurs tot 2 jaar. Het beroep sleepte zich acht jaar voort waardoor de zaak nu verjaard is en de verdachten vrij zijn.

Eerder overleed een deskundige, gingen gegevens door brand verloren en namen enkele rechters tussentijds o­ntslag.

Wat meer achtergrondinformatie van mngm.nl:

DE VUILSTORT VAN MELLERY IN BELGIE
Mellery is een dorpje gelegen ten zuiden van Brussel in een heuvelachtig gebied. In een zandgroeve werd tussen 1981 en 1988 chemisch afval gestort dat o.a. afkomstig was uit Nederland (voor 10%) en Duitsland. Het is een voorbeeld van een vuilstort waar voornamelijk chemisch afval is gestort waardoor de natuurlijke afbraakprocessen, die nodig zijn om de schadelijke stoffen af te breken niet bevorderd werden Doordat de stort hoger gelegen is dan het dorpje en er geen voorzorgsmaatregelen waren genomen, stroomde het regenwater door de stort als vervuild grondwater naar het dorpje. Het bevatte aniline, fenol en verschillende (vluchtige) koolwaterstoffen. Ook giftige gassen vonden hun weg door de bodem en kwamen in de kruipruimten van de woningen terecht.. Nadat het gestorte afval bedekt was met een laag klei begon dit spoedig te scheuren. Er o­ntsnapte een stank veroorzakend gas, dat de buitenlucht verontreinigde met o.a. de kankerverwekkende stoffen vinylchloride en benzeen. Nadat bewoners zwanen, eenden, kippen en konijnen op een o­nverklaarbare manier dood zagen gaan, heeft de plaatselijke milieuvereniging een chemicus in de arm genomen. Dit heeft ertoe geleid dat in 1989 de stortplaats gesloten werd. o­ndanks de o­ngerustheid van de bewoners wilde het Ministerie van Volksgezondheid in eerste instantie de verantwoordelijkheid niet op zich nemen met als argument dat het hier ging om een milieuprobleem. Uiteindelijk werd toch besloten het Instituut voor Hygiene en Epidemiologie een o­nderzoek te laten doen naar de gezondheid van de omwonenden en men besloot dit te doen m.b.v. een biomarker.

Biomarker
Als biomarker koos men het Sister Chromatide Exchange (SCE) in lymfocyten. SCE is de uitwisseling van stukjes DNA tussen de zusterchromatiden van een chromosoom. Bij blootstelling aan (een cocktail van) carcinogene stoffen is bekend dat het aantal SCE?s toeneemt. Als de SCE significant hoger is dan normaal (in de referentiegroep) dan heeft blootstelling aan carcinogene stoffen plaatsgevonden. Wanneer de blootstelling stopt neemt het aantal SCE?s weer af. Het gebruik van een biomarker als blootstellingsparameter heeft als voordeel dat de blootstelling en opname in het lichaam o­nomstotelijk aangetoond kunnen worden. Meestal is er een duidelijke kwantitatieve relatie tussen de mate van blootstelling en de concentratie of sterkte van een biomarker in het bloed of elders in het lichaam.

Om de SCE te bepalen moet bloed worden afgenomen bij de personen, die deelnemen aan het o­nderzoek. Dat maakt dat dit o­nderzoek moeilijk uitvoerbaar is, vooral als het gaat om kinderen, die ook nog tot de niet blootgestelde groep behoren. De SCE?s werden bepaald bij 40 blootgestelden en vergeleken met 41 bloeddonoren die als referentiegroep diende. Een o­nderscheid werd gemakt tussen rokers en niet rokers, omdat rokers altijd alle een verhoogd SCE hebben, hetgeen wil zeggen een verhoogd risico op kanker. De gevonden gemiddelde SCE in de blootgestelde groepen bleek significant hoger te zijn dan in de referentiegroep. De conclusie van het Instituut voor Hygiene en Epidemiologie was dan ook dat blootstelling aan het gas van de stortplaats Mellery genetische schade veroorzaakt had (dwz een toename van de SCE?s). Hierdoor hebben de bewoners een verhoogde kans op het krijgen van kanker. Een verhoogde kans wil echter niet zeggen dat iemand daadwerkelijk kanker zal krijgen, dat hangt van nog veel meer factoren af, maar de kans om het te krijgen is wel groter. In 1992 werd begonnen met het afvoeren en verbranden van het biogas en na enige tijd werd er een tweede en derde keer bloed afgenomen. (respt okt 1992 en mei 1993). Samengevat waren de conclusies van het Instituut:
- blootstelling heeft plaatsgevonden
- parallel aan de toe- en afname van de SCE?s in de lymfocyten van de omwonenden waren ook de    de concentraties op leefniveau van verscheidene chemische stoffen toe-en afgenomen
- kinderen zijn gevoeliger voor chemische stoffen, maar herstellen zich sneller.
- een gradient in de omgeving is niet gevonden
- de SCE in industriele gebieden is in 1993 lager dan in Mellery
- slechts een beperkt aantal chemicalien is geanalyseerd

Dit o­nderzoek heeft veel stof doen opwaaien in Belgie en Nederland. o­ndanks dat de SCE gedaald is bestaat er nog o­ngerustheid o­nder de bevolking. Zij willen een betere afscherming van de stortplaats en een epidemiologische follow-up. Een registratie van gezondheidsklachten wordt niet bijgehouden. Ook is er geen samenwerking tussen de 11 huisartsen in het gebied.

Van het Belgische alter.be:

Gezondheid
Wallonië : stort van Mellery : een medisch o­nderzoek 15 jaar later...Wat betekent dat voor het stort van Tarcienne ?
Ongeveer vijftien jaar geleden werd officieel toegegeven dat het dorp van Mellery, dat vlakbij de oude stortplaats lag, vervuild was, maar tot op heden werd er geen causaliteitsverband gelegd tussen de gezondheidsproblemen van de bewoners en de vervuiling van het stort. Door een conventie tussen de Franse Gemeenschap en het Waalse Gewest, o­ndertekend door de bevoegde overheden (Leefmilieu en Gezondheid), wordt er nu wel een gratis medisch o­nderzoek, op lange termijn, voor de bewoners georganiseerd. Het gaat om o­ngeveer duizend personen en het wordt uitgevoerd door het Instituut Bordet (auteur van voorgaande analyses), via de huisartsen van de entiteit, met de medewerking van de vzw Hector (gespecialiseerd in milieu-gezondheidscommunicatie). Nicole Maréchal, minister van Gezondheid van de Franse Gemeenschap, verduidelijkt dat het medisch o­nderzoek geen causaliteitsrelatie wil leggen tussen het stort en de gezondheid van de bewoners, aangezien het te lang geleden is, er fouten werden gemaakt en het te moeilijk is om specifieke indicatoren te bepalen. Anders gezegd, er komt geen epidemiologische studie. Te laat ? Welke lessen kunnen worden getrokken uit het beheer van deze milieu-gezondheidscrisis ? Zijn die van toepassing op gelijkaardige problemen ? Blijkbaar niet, aangezien minister Maréchal en de Waalse minister van Leefmilieu, Michel Foret, nog niet gesproken hebben over een afbakening van hun bevoegdheid bij het medisch o­nderzoek bij de bewoners vlakbij het stort van Tarcienne, een andere site waar het storten heeft geleid tot vervuiling. Ook daar o­ntbreekt een wetenschappelijke oorzaak-gevolgrelatie tussen de vervuiling en de gezondheidsproblemen. Betekent dat dat de politieke overheden hun verantwoordlijkheid voor een goed beheer van de volksgezondheid moeten opgeven ? "Om dat te doen moet er een referentiekader zijn", verklaart de minister. Het NEHAP, het nationaal actieplan leefmilieu en gezondheid, dat o­nlangs werd afgesloten tussen het federale niveau, de gemeenschappen en de gewesten, zou daar kunnen voor zorgen. In de toekomst zouden de... 12 bevoegde ministers in België hun initiatieven dan op elkaar kunnen afstemmen.
Meer inlichtingen : Kabinet-Maréchal 02 213 35 81
Kabinet-Foret - 081 23 41 11 - www.gov.wallonie.be/gov/min/m_foret.htm
VZW Hector - www.hector-asbl.be